Selalunya kita dengar tentang SST dan GST ni bila nak beli barang atau masa bayar cukai. Tapi apa sebenarnya perbezaan SST dan GST ni? Artikel ini akan bantu korang faham dengan lebih mudah apa itu SST dan GST, serta kenapa mereka berbeza.
Apa Itu Cukai Jualan dan Perkhidmatan (SST)?
Pernah tak korang beli barang yang ada tulis “Cukai Jualan”? Atau masa makan kat restoran mahal, ada caj “Cukai Perkhidmatan”? Ha, itulah dia SST! SST adalah singkatan bagi Cukai Jualan dan Perkhidmatan, yang dikenakan pada barangan tertentu yang dijual oleh pengilang berdaftar dan juga pada perkhidmatan tertentu yang disediakan oleh perniagaan berdaftar.
SST ni macam cukai yang dikutip terus oleh peniaga daripada pelanggan dan kemudiannya diserahkan kepada kerajaan. Ia ada dua jenis:
- Cukai Jualan: Dikenakan pada barangan yang dihasilkan atau diimport.
- Cukai Perkhidmatan: Dikenakan pada perkhidmatan yang disediakan, contohnya macam rawatan spa, hotel, atau restoran mewah.
Ni dia jenis-jenis perkhidmatan yang ada Cukai Perkhidmatan:
- Perkhidmatan Penginapan
- Perkhidmatan Makanan dan Minuman
- Perkhidmatan Penggaman
- Perkhidmatan Profesional (cth: guaman, perakaunan)
- Perkhidmatan Pengiklanan
Cara SST ni dikenakan agak berbeza sikit. Cukai Jualan ni biasanya dikira berdasarkan harga jualan barang tu, manakala Cukai Perkhidmatan dikenakan berdasarkan caj perkhidmatan yang diberikan. Ini adalah salah satu titik perbezaan SST dan GST yang penting.
Apa Itu Cukai Barang dan Perkhidmatan (GST)?
Dulu, kita ada GST. GST ni adalah cukai yang dikenakan dekat setiap peringkat dalam rantaian pengeluaran dan pengedaran barang dan perkhidmatan. Maksudnya, bukan setakat masa korang beli barang last sekali, tapi masa barang tu dibuat pun dah ada cukai yang dikenakan.
Bayangkan macam ni. Pembuat kerusi tu bayar cukai masa beli kayu. Lepas tu, dia jual kerusi tu kepada kedai perabot, dia pun dah masukkan cukai. Korang beli kerusi tu dekat kedai perabot, korang pun bayar cukai lagi. Begitulah lebih kurang cara GST bekerja.
Ini antara ciri-ciri GST dulu:
| Aspek | Keterangan |
|---|---|
| Peluasan | Dikenakan pada kebanyakan barangan dan perkhidmatan. |
| Kadar Cukai | Kadar cukai yang sama dikenakan di semua peringkat. |
| Penghutangan Cukai | Peniaga boleh menuntut balik cukai yang telah dibayar kepada pembekal mereka. |
Konsep utama GST ni adalah “cukai penggunaan” di mana ia dikenakan dekat tempat barang tu digunakan, bukan tempat ia dihasilkan. Ini adalah perbezaan asas GST berbanding SST.
Ni dia contoh bagaimana GST dulu dikira:
- Pembekal bahan mentah menjual kepada pengilang dengan harga RM100 + 6% GST (RM6). Jumlah RM106.
- Pengilang menjual produk siap kepada pemborong dengan harga RM200 + 6% GST (RM12). Pengilang perlu bayar RM12 – RM6 = RM6 kepada kerajaan.
- Pemborong menjual kepada peruncit dengan harga RM300 + 6% GST (RM18). Pemborong perlu bayar RM18 – RM12 = RM6 kepada kerajaan.
- Peruncit menjual kepada pengguna dengan harga RM400 + 6% GST (RM24). Peruncit perlu bayar RM24 – RM18 = RM6 kepada kerajaan.
Apa yang menarik tentang GST ni, ia boleh diuruskan dengan lebih telus kerana setiap peringkat ada rekod cukai yang boleh disemak. Ini adalah salah satu kelebihan GST yang sering diperkatakan.
Perbezaan Utama SST dan GST: Siapa Kena Bayar?
Perbezaan yang paling nampak antara SST dan GST ni adalah siapa yang sebenarnya dikenakan cukai. Dengan SST, cukai ni lebih fokus dekat pengeluar atau penyedia perkhidmatan tertentu. Maksudnya, tak semua barang atau perkhidmatan akan ada cukai jualan atau perkhidmatan dikenakan.
Contohnya, ada barang keperluan asas mungkin tak kena cukai jualan, tapi barang mewah kena. Manakala perkhidmatan tertentu saja yang dikenakan cukai perkhidmatan. Ini membuatkan SST kelihatan lebih spesifik.
Berikut adalah perbandingan ringkas:
- SST: Dikenakan pada barangan dan perkhidmatan yang disenaraikan sahaja.
- GST: Dikenakan pada kebanyakan barangan dan perkhidmatan di setiap peringkat.
Korang kena faham, GST dulu ni macam cukai yang lebih menyeluruh. Hampir semua benda kena cukai, cuma kadar tu berbeza sikit bergantung pada jenis barang atau perkhidmatan. Tapi dengan SST, ia lebih terpilih.
Perbezaan asasnya, SST dikenakan hanya sekali masa jualan dibuat oleh pengilang atau penyedia perkhidmatan yang berdaftar, manakala GST dikenakan berperingkat-peringkat.
Perbezaan SST dan GST: Cara Pengiraan
Cara kira SST dan GST ni memang jauh berbeza. SST ni lebih mudah nak faham sebab biasanya ia dikenakan sebagai peratusan tetap atas harga jualan barang atau caj perkhidmatan. Korang tengok saja resit, biasanya dah jelas dinyatakan amaun cukai.
Contohnya, kalau harga barang RM100 dan cukai jualan 10%, maka cukai yang dikenakan adalah RM10. Jadi korang bayar RM110. Kalau perkhidmatan RM50 dan cukai perkhidmatan 6%, maka cukai adalah RM3, jadi jumlah RM53.
GST pula, macam yang kita sebut tadi, dikenakan di setiap peringkat. Jadi, pengiraan dia agak berperingkat dan lebih kompleks. Ni jadual ringkas cara pengiraan GST dulu:
| Peringkat | Harga Jualan | Cukai Dikenakan (Contoh 6%) | Jumlah Dikutip | Cukai Perlu Dibayar kepada Kerajaan |
|---|---|---|---|---|
| Pengilang | RM100 | RM6 | RM106 | RM6 |
| Pemborong | RM200 | RM12 | RM212 | RM12 – RM6 = RM6 |
| Peruncit | RM300 | RM18 | RM318 | RM18 – RM12 = RM6 |
Ni lain pula dengan SST. Pengilang akan kenakan cukai jualan, kemudian peruncit akan kenakan cukai jualan lagi jika barang tu diklasifikasikan untuk cukai jualan di peringkat runcit. Tapi kebanyakan masa, cukai SST ni dikenakan sekali saja oleh pengilang.
Jadi, perbezaan utama adalah SST lebih kepada “single-stage tax” manakala GST adalah “multi-stage tax”.
Perbezaan SST dan GST: Kadar Cukai
Satu lagi perbezaan besar adalah kadar cukai yang dikenakan. SST ni ada dua kadar berbeza: kadar untuk Cukai Jualan dan kadar untuk Cukai Perkhidmatan. Kadar ini boleh berubah-ubah mengikut jenis barangan atau perkhidmatan.
Contohnya, sesetengah barangan mewah mungkin dikenakan cukai jualan yang lebih tinggi berbanding barangan keperluan. Manakala perkhidmatan seperti hotel mungkin ada kadar yang berbeza dengan perkhidmatan profesional.
Senarai kadar cukai SST:
- Cukai Jualan: Boleh jadi 5%, 10%, atau kadar lain bergantung pada jenis barang. Ada juga yang dikecualikan cukai langsung.
- Cukai Perkhidmatan: Lazimnya 6% untuk kebanyakan perkhidmatan, tapi ada pengecualian.
Dulu, GST ni ada satu kadar cukai yang seragam untuk hampir semua barang dan perkhidmatan. Misalnya, 6% untuk semua. Ini memudahkan peniaga dan pengguna untuk mengira.
Perbandingan kadar cukai:
- SST: Kadar cukai berbeza-beza mengikut jenis barang dan perkhidmatan.
- GST: Kadar cukai seragam (contohnya 6%) untuk kebanyakan transaksi.
Disebabkan kadar cukai SST yang berbeza, ia boleh jadi lebih rumit untuk difahami oleh pengguna tentang berapa sebenarnya cukai yang dikenakan pada setiap barang atau perkhidmatan yang mereka beli.
Perbezaan SST dan GST: Barangan dan Perkhidmatan yang Dikenakan
SST ni dikenakan secara khusus pada senarai barangan dan perkhidmatan tertentu sahaja. Kerajaan akan buat senarai barangan yang kena cukai jualan dan senarai perkhidmatan yang kena cukai perkhidmatan. Kalau tak ada dalam senarai, maknanya tak dikenakan cukai.
Ini bermakna, ada banyak barang keperluan harian yang korang beli mungkin tak ada SST langsung. Contohnya, beras, sayur-sayuran, atau pakaian biasa mungkin dikecualikan cukai jualan.
Senarai barangan dan perkhidmatan SST:
- Barangan: Kenderaan, minuman ringan, produk tembakau, produk kosmetik, perkakas elektrik tertentu, dll.
- Perkhidmatan: Penginapan (hotel), makanan dan minuman (restoran terpilih), pengiklanan, perkhidmatan profesional (guaman, perakaunan), dll.
GST pula dulu lebih luas skopnya. Hampir semua barangan dan perkhidmatan dikenakan GST, kecuali yang diberi pengecualian khas oleh kerajaan. Ini termasuklah makanan asas, perkhidmatan kesihatan, dan pendidikan.
Jadual perbandingan skop cukai:
| Cukai | Skop Cukai |
|---|---|
| SST | Terbatas kepada barangan dan perkhidmatan yang disenaraikan. |
| GST | Meluas, dikenakan pada kebanyakan barangan dan perkhidmatan. |
Jadi, perbezaan yang ketara di sini adalah SST ni ibarat “cukai terpilih” manakala GST dulu ni macam “cukai umum”.
Perbezaan SST dan GST: Pengecualian Cukai
Dalam sistem SST, ada banyak barangan dan perkhidmatan yang diberi pengecualian cukai. Ini biasanya dilakukan untuk membantu mengurangkan bebanan kepada rakyat, terutamanya untuk barang keperluan.
Contohnya, barangan seperti susu formula bayi, buku, atau ubat-ubatan mungkin dikecualikan daripada cukai jualan. Begitu juga, beberapa jenis perkhidmatan asas seperti perkhidmatan kesihatan asas atau pendidikan mungkin tidak dikenakan cukai perkhidmatan.
Pengecualian cukai dalam SST:
- Barangan keperluan asas (contoh: beras, gula).
- Perkhidmatan kesihatan dan pendidikan tertentu.
- Barangan yang dieksport.
Manakala dalam sistem GST dulu, senarai pengecualiannya lebih terhad. Kerajaan biasanya akan mengecualikan barang dan perkhidmatan yang dianggap penting untuk kehidupan rakyat, atau untuk tujuan sosial dan ekonomi tertentu.
Senarai barangan yang dikecualikan GST dulu:
- Makanan asas (contoh: ikan, ayam, sayur-sayuran segar).
- Perkhidmatan pendidikan dan kesihatan.
- Perkhidmatan kewangan.
- Pengangkutan awam (bas, LRT).
Penting untuk diingat bahawa walaupun ada pengecualian, ia mungkin berbeza antara satu negara dengan negara lain. Jadi, perbandingan ini adalah umum sahaja.
Perbezaan SST dan GST: Kesan Kepada Pengguna
Kesannya kepada pengguna pun berbeza. Dengan SST, pengguna mungkin tak nampak sangat kesan cukai ni kalau barang yang mereka beli tak termasuk dalam senarai kena cukai. Tapi kalau beli barang yang ada SST, mereka akan bayar harga barang tambah cukai.
Kadang-kadang, perbezaan harga antara barang yang ada SST dan tak ada SST tu agak ketara. Pengguna kena lebih peka untuk tengok resit untuk pastikan cukai yang dikenakan tu betul.
Dampak SST kepada pengguna:
- Harga: Harga barang dan perkhidmatan yang dikenakan SST akan jadi lebih mahal.
- Pilihan: Pengguna mungkin lebih memilih barang yang tak ada SST jika harga menjadi faktor utama.
- Kesedaran: Perlu lebih peka tentang jenis cukai yang dikenakan.
Dulu masa ada GST, semua orang rasa harga barang naik sikit sebab hampir semua benda ada cukai. Walaupun ada sistem “tax refund” untuk pelancong, bagi penduduk tempatan, ia memang menambah kos perbelanjaan harian.
Contoh perbandingan kesan cukai kepada pengguna:
- SST: Kesan cukai lebih fokus pada barangan/perkhidmatan tertentu, jadi tak semua barang jadi mahal.
- GST: Kesan cukai lebih meluas, hampir semua barangan/perkhidmatan jadi lebih mahal.
Bagi peniaga kecil pula, SST mungkin lebih mudah dikendalikan berbanding GST yang memerlukan sistem pengiraan dan pelaporan yang lebih rumit.
Perbezaan SST dan GST: Kumpul Hasil Kerajaan
Kedua-dua SST dan GST ni adalah cara kerajaan nak kumpul duit untuk pembangunan negara. Tapi cara mereka kumpul duit tu ada bezanya.
SST ni mengumpul hasil kerajaan secara langsung dari pengeluar atau penyedia perkhidmatan. Kerajaan akan dapat duit ni terus bila peniaga yang berdaftar tu submit cukai yang mereka kutip.
Ini adalah cara SST kumpul hasil:
- Kutipan hasil daripada cukai jualan yang dikenakan pada barangan.
- Kutipan hasil daripada cukai perkhidmatan yang dikenakan pada perkhidmatan tertentu.
GST pula, macam kita faham, mengumpul hasil secara berperingkat. Setiap kali cukai dibayar di setiap peringkat rantaian pengeluaran, kerajaan akan dapat bahagiannya. Ini boleh jadi sumber hasil yang sangat besar dan stabil untuk kerajaan.
Jadual cara hasil dikutip:
| Cukai | Cara Hasil Dikumpul |
|---|---|
| SST | Secara langsung dari jualan oleh pengeluar/penyedia perkhidmatan berdaftar. |
| GST | Berperingkat di sepanjang rantaian pengeluaran dan pengedaran. |
Perbandingan lain adalah, GST boleh jadi lebih berkesan dalam mengawal pengelakan cukai sebab ada rekod di setiap peringkat. SST pula mungkin ada ruang untuk penipuan jika tiada penguatkuasaan yang ketat.
Perbezaan SST dan GST: Impak Ekonomi
Impak kepada ekonomi pun boleh jadi berbeza. SST ni sebab ia fokus pada barangan dan perkhidmatan tertentu, ia mungkin tak memberi impak yang sama rata kepada semua sektor ekonomi.
Sektor-sektor yang pengeluaran atau perkhidmatannya disenaraikan di bawah SST akan lebih terasa impaknya. Manakala sektor yang tak terlibat langsung mungkin tak terjejas.
Ini adalah impak SST kepada ekonomi:
- Sektor Tertentu: Sektor yang terjejas secara langsung oleh SST akan mengalami perubahan dari segi harga dan permintaan.
- Persaingan: Boleh mempengaruhi daya saing produk tempatan berbanding produk import (jika ada perbezaan kadar cukai).
- Penggunaan: Boleh mempengaruhi corak perbelanjaan pengguna, bergantung pada jenis barang yang dikenakan SST.
GST pula, kerana ia dikenakan secara meluas, impaknya kepada ekonomi adalah lebih menyeluruh. Ia boleh meningkatkan hasil kerajaan dengan ketara, tapi pada masa yang sama boleh meningkatkan kos sara hidup jika tidak diuruskan dengan baik.
Impak GST kepada ekonomi:
- Hasil Kerajaan: Meningkatkan hasil kerajaan secara signifikan.
- Kos Sara Hidup: Berpotensi meningkatkan kos sara hidup jika tiada langkah kawalan inflasi yang berkesan.
- Perdagangan: Boleh memudahkan perdagangan antarabangsa (melalui sistem pemulangan cukai pelancong).
Perbezaan yang paling ketara adalah SST ni lebih kepada mengawal harga dan permintaan untuk barang-barang tertentu, manakala GST lebih kepada mengumpul hasil negara secara menyeluruh.
Kesimpulan
Jadi, jelaslah bahawa SST dan GST mempunyai perbezaan yang ketara dari segi siapa yang kena bayar, cara pengiraan, kadar cukai, skop barangan dan perkhidmatan yang dikenakan, pengecualian cukai, serta impak kepada pengguna dan ekonomi. Kedua-duanya adalah mekanisme kerajaan untuk mengumpul hasil, tetapi dengan pendekatan yang berbeza.